مقدمه بقلم جناب آقاى محمد على فروغى بنام ايزد مهربان از امورى كه در اين زمان حقا محل توجه و اعتناى تام است تكميل زبان و ادبيات فارسى است و بنابرين وسايل حصول اين مقصود از هر قسم باشد در كمال اهميت است و شك نيست كه يكى از وسايل بزرگ براى اين منظور فراهم ساختن كتب فرهنگ است و نيز بر ارباب بصيرت پوشيده نيست كه تنظيم يك فرهنگ كامل كه همهء حوائج را از كسانى كه با زبان و خواندن و نوشتن كار دارند رفع كند بسيار دشوار و شايد بتوان گفت محال است و اينجانب در هيچ زبانى از زبانهاى اروپائى و آسيائى كه با آنها سروكار داشته‌ام يك كتاب فرهنگ كامل كه شخص را از كتب ديگر بىنياز كند نيافته‌ام و چاره جز اين نديده‌ام كه هنگام حاجت بفرهنگهاى مختلف رجوع كنم و بسا شده است كه با رجوع بفرهنگهاى متعدد باز مقصود خود را حاصل نكرده‌ام . جائى كه براى زبانهاى اروپائى و عربى كه قرنهاست اهل فضل و علم در تكميل و پرداختن فرهنگهاى جامع براى آنها مىكوشند حال چنين باشد يقين است كه براى زبان فارسى غير ازين نمىتوان توقع داشت چون زبان فارسى اين اختصاص را داشته است كه در ايام گذشته ايرانيان خود توجهى بسزا به زبان خويش نكرده و آنچه همت و قوه داشته‌اند بدريافت نكات و دقائق زبان تازى مصروف ساخته‌اند چنان كه اكثر كتب ادبى از قواميس و صرف و نحو و معانى و بيان و بديع و نقد شعر و تحقيقات ديگر كه براى زبان عرب نوشته شده كار ايرانيان است و ابناى وطن ما براى زبان خود آنچه كرده‌اند عشرى از اعشار آثارى كه در زبان عرب گذاشته‌اند نيست . اين اهتمامى كه ايرانيان در زبان تازى به كار برده و مسامحه‌اى كه نسبت به فارسى روا داشته‌اند نمىتوان يكسره بغفلت و قصور يا تقصير حمل نمود و مىدانيم كه در ايام گذشته زبان عرب زبان رسمى و دينى و علمى و ادبى عموم مسلمانان بود و همه خود را بفراگرفتنش نيازمند مىدانستند همتى كه مصروف زبان عربى مىكردند از روى احتياج بود و اگر وقتى به فارسى مىپرداختند تفنن مىخواستند و چون فارسى زبان مادرى و طبيعى ايشان است شايد بدرس و بحث آن احساس احتياج نمىنمودند . اما امروز احوال ديگرگون شده و بر ما معلوم گرديده است كه هر قومى بايد حوائج علمى و ادبى خود را بوسيلهء زبان اختصاصى خويش فراهم آورد خاصه اينكه زبان و ادبيات بنياد و ركن اعظم قوميت است و مسامحه در آن باساس مليت لطمه مىزند و گروهى از مردم كه زبان مكمل و آثار ادبى قابل توجه نداشته باشد ببقا و استقلال ملى او نمىتوان اطمينان داشت و برعكس هر قوم كه داراى زبان و ادبياتى شايان است بر فرض آنكه برحسب حوادث و سوانح روزگار باساس استقلالش رخنه وارد شود چون بنيان مليتش بواسطهء زبان و ادبياتش استوار است زود يا دير البته آن رخنه مسدود و لطمه‌اى كه وارد شده جبران خواهد شد . اكنون كه به اين نكته متوجه شده و باهميت زبان ملى خود پى برده‌ايم به خوبى حس مىكنيم كه احتياج ما بانواع مختلف كتب فرهنگ چه اندازه شديد است و ضمنا بر مىخوريم باينكه اگر كسى در زمان گذشته در اين خط كار كرده و اثرى از خود گذاشته و براى كارهائى كه ازين پس بايد بكنيم زمينه ساخته و اسباب تسهيل فراهم آورده است چقدر بايد سپاسگزار او باشيم و استفاده از آثارش را مغتنم بشماريم .